Βαγγέλης Βανταράκης: Σχόλιο για τις επιθέσεις στην αριστερά με αφορμή τον πόλεμο στην Ουκρανία

Ένας πόλεμος λυσσαλέος (όπως εξάλλου όλοι οι πόλεμοι γιατί δεν υπάρχουν καλοί και κακοί πόλεμοι) εξελίσσεται στην Ουκρανία. Ένας πόλεμος καταδικαστέος χωρίς ναι μεν αλλά, χωρίς συμψηφισμούς, χωρίς άλλοθι για τη διεξαγωγή του. Δεκάδες συγκεντρώσεις και στη χώρα μας, εκατοντάδες ψηφίσματα, χιλιάδες αγωνιώδεις κραυγές ενάντια στη πολεμική μηχανή της Ρωσίας που ισοπεδώνει πόλεις και χωριά της Ουκρανίας.

Μέσα σε αυτούς τους πολίτες που διαμαρτύρονται βρίσκονται άνθρωποι από όλη τη πολιτική βεντάλια της χώρας εξαιρουμένων των φασιστών που πάντα σε ένα πόλεμο ταυτίζονται με τα πιο άγρια και απάνθρωπα υποκείμενα. Στη συγκεκριμένη περίπτωση της πολεμικής σύγκρουσης άλλοι ταυτίζονται με τους Ρώσους ιμπεριαλιστές και άλλοι με τις φασιστικές ουκρανικές ομάδες. Υπάρχει όμως μια μερίδα της νέο-φιλελεύθερης δεξιάς που καταδικάζει το πόλεμο χωρίς να αναλύει τις αιτίες και τα διεξαχθέντα γεγονότα πριν αλλά και κατά τη διάρκεια του πολέμου. Ταυτόχρονα κατηγορεί, συλλήβδην, την αριστερά για τη στάση της απέναντι στο πόλεμο.

Ας πάρουμε τα επιχειρήματα ένα προς ένα:

1ο επιχείρημα: Η αριστερά δεν κινητοποιείται ενάντια στο πόλεμο όπως σε άλλα κράτη της Ευρώπης. Μα όποιες συγκεντρώσεις, κινητοποιήσεις, ψηφίσματα ενάντια στο πόλεμο, έχουν ως κύριο κορμό και υποστηριχτή τις κάθε είδους αριστερές συλλογικότητες. Επειδή το επιχείρημα θα έπασχε εν τη γενέσει του, ολοκληρώνεται με την δικαιολογία ότι στις συγκεντρώσεις καταδικάζονται το ΝΑΤΟ και η ΕΕ. Αυτό είναι το κομβικό σημείο που ουσιαστικοποιείται και επικεντρώνεται αυτό το επιχείρημα. Είναι η θέση και η αντίληψη ότι οι βομβαρδισμοί του ΝΑΤΟ στο Ιράκ, στη γειτονική μας Γιουγκοσλαβία, στο Αφγανιστάν και σε πολλά άλλα σημεία του πλανήτη, θα πρέπει να αθωώνονται ανεξάρτητα αν έγιναν ακριβώς με τις ίδιες προφάσεις που χρησιμοποιεί σήμερα ο Πούτιν. Αν φρεσκάρουμε τη μνήμη μας, θα θυμηθούμε ότι όταν γινόταν τέτοιες συγκεντρώσεις ενάντια στους πολέμους του ΝΑΤΟ, μια μερίδα από αυτούς με το παρόν επιχείρημα, έλεγαν ότι «εμάς μας ενδιαφέρει η χώρα μας και όχι τι γίνεται σε άλλες μεριές του πλανήτη» και μια άλλη μερίδα από αυτούς, υποστήριζε τις επεμβάσεις με τα ίδια επιχειρήματα του ΝΑΤΟ (και τα ίδια ακριβώς χρησιμοποιεί σήμερα ο Πούτιν). Οπότε είναι τουλάχιστον γελοίο να ρίχνουν ευθύνες, τουλάχιστον, στην ακηδεμόνευτη αριστερά για το ότι δεν κινητοποιείται, τη στιγμή που έχει κινητοποιηθεί και κινητοποιείται για κάθε είδους επεμβάσεις από οπουδήποτε και οποιοδήποτε αν προέρχονται (είτε ΝΑΤΟ, ΗΠΑ και ΕΕ, είτε Ρωσία και παλιά Σοβιετική Ένωση, είτε Κίνα κλπ).

2ο επιχείρημα: Η αριστερά είναι ενάντια στη πολεμική βοήθεια στην Ουκρανία και άρα θέλει να βοηθήσει τους επιτιθέμενους Ρώσους. Όσο αφορά το πρώτο σκέλος του επιχειρήματος είναι σωστό διότι η αριστερά βρίσκεται αντιμέτωπη σε οποιαδήποτε εμπλοκή που μπορεί να βάλει σε περιπέτειες τη χώρα. Με αυτό το σκεπτικό (και όχι μόνο για αυτό) η αριστερά είναι και ενάντια στη χρησιμοποίηση των πολεμικών βάσεων που έχουν οι Αμερικάνοι στη χώρα διότι μπορεί να αποτελέσουμε μελλοντικό στόχο. Αυτή τη στάση και λογική της αριστεράς, την ασπάζονται και την υιοθετούν ακόμη και χώρες μέλη του ΝΑΤΟ αφού από τα 30 κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ, έδωσαν πολεμική βοήθεια μόνο τα 15 κράτη-μέλη. Πιστεύει κάποιος καλόπιστος και ψύχραιμος πολίτης ότι η Ιταλία, η Δανία, η Σλοβενία κ.α., θέλουν να βοηθήσουν τους Ρώσους ; Οπότε είναι τουλάχιστον γελοίο το επιχείρημα ότι η αριστερά δεν θέλει να δοθεί πολεμική βοήθεια προκειμένου να βοηθηθούν οι Ρώσοι.

3ο επιχείρημα: Η αριστερά έχει φιλορωσική στάση και είναι η αιτία που για πρώτη φορά δεν έχουμε κινητοποίηση των ευαίσθητων καλλιτεχνών, των συνδικάτων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και των Πανεπιστημίων. Το επιχείρημα και αυτό πάσχει αφού στις συγκεντρώσεις ενάντια στο πόλεμο συμμετείχε πλήθος καλλιτεχνών και για αυτή τους στάση λοιδορήθηκαν από τους ίδιους που επιχειρηματολογούν, όπως η Μποφίλιου. Επίσης συμμετείχαν με αποφάσεις των συλλόγων τους συνδικάτα δημόσιου και ιδιωτικού τομέα καθώς και φοιτητικοί σύλλογοι. Όμως οι ίδιοι που επιχειρηματολογούν για την έλλειψη κινητοποιήσεων από τις παραπάνω συλλογικότητες γιατί χρεώνουν στην αριστερά την στάση και θέση τους όταν η αριστερά αποτελεί μειοψηφικό ρεύμα μέσα σε αυτές; Γιατί δεν χρεώνουν, κατά τη γνώμη τους, αυτή την αναλγησία και απραξία των κινητοποιήσεων σε αυτές τις συνδικαλιστικές δυνάμεις που είναι πλειοψηφία ; Μήπως γιατί την ευαισθησία και τα αγωνιστικά αντανακλαστικά, την έχει η αριστερά και έμμεσα το παραδέχονται οι επιχειρηματολογούντες;

4ο επιχείρημα: Η αριστερά έχει φιλο-ρωσική στάση γιατί η σημερινή Ρωσία είναι απόγονος της Σοβιετικής Ένωσης. Το ανιστόρητο αυτό επιχείρημα είναι γελοίο και έωλο γιατί η πρώην Σοβιετική ένωση αφενός δεν υπάρχει και αφετέρου έχει γίνει μετάβαση στο καπιταλισμό από το προηγούμενο καθεστώς (από το οποίο η ακηδεμόνευτη αριστερά είχε μεγάλες αποστάσεις αλλά δεν είναι ώρα και στιγμή για μεγαλύτερη ανάλυση). Μάλιστα η μετάβαση στον καπιταλισμό ήταν κάτι παραπάνω από βίαιη και συνοδεύθηκε από τρομακτική διαφθορά και εγκληματικότητα. Αυτή η εικόνα αποτυπώνεται εντονότατα στη Ρωσία του Γέλτσιν όπου από το 1992 και μετά, ακολούθησε ένα όργιο κλεπτοκρατίας και νεποτισμού. Ο Γέλτσιν εφάρμοσε ένα ακραίο, νεοφιλελεύθερο πρόγραμμα μαζικών ιδιωτικοποιήσεων (αυτό που έχουν άγιο ευαγγέλιο οι επιχειρηματολογούντες) και απελευθέρωσης των τιμών που οδήγησε τους Ρώσους στην εξαθλίωση. Την ίδια στιγμή, κάποιοι λίγοι ημέτεροι συσσώρευαν στα χέρια τους αμύθητο πλούτο αναβαθμιζόμενοι σε «ολιγάρχες», ενώ οι μαφίες έκαναν κουμάντο. Από το 1991 ώς το 1998 η Ρωσία έχασε το 40% του ΑΕΠ της. Το 1999 ο πληθυσμός της είχε μειωθεί κατά 750.000 περίπου, είτε λόγω μετανάστευσης είτε λόγω αύξησης της θνησιμότητας εξαιτίας των άθλιων συνθηκών διαβίωσης που εκτόξευσαν στα ύψη τις ασθένειες, τον αλκοολισμό, τις αυτοκτονίες και τους βίαιους θανάτους, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι η δημόσια υγεία εξαθλιώθηκε και αυτή, ενώ πολλοί Ρώσοι δεν είχαν πια τη δυνατότητα να αγοράζουν τα φάρμακά τους. Μέσα σε τέσσερα μόλις χρόνια, από το 1990 ώς το 1994, το προσδόκιμο ζωής έπεσε από τα 64 στα 57 χρόνια για τους άντρες και από τα 74 στα 71 για τις γυναίκες. Οπότε είναι γελοίο το επιχείρημα αφού η ακηδεμόνευτη αριστερά δεν είχε καμία σχέση ούτε με το προηγούμενο καθεστώς της Σοβιετικής Ένωσης ούτε με τον διεφθαρμένο και ιμπεριαλιστή Πούτιν ο οποίος συνέχισε, με ορισμένες διαφοροποιήσεις, την πολιτική του Γέλτσιν.

5ο επιχείρημα: Η αριστερά θέλει να έχει σχέσεις με τον Πούτιν γιατί είναι εχθρός των δυτικών και άρα ο εχθρός του εχθρού είναι φίλος μου. Το τελευταίο επιχείρημα στερείται κάθε λογικής γιατί τέτοιου είδους επιχειρήματα υποδεικνύουν τα επιχειρήματα των επιχειρηματολογούντων. Η αριστερά διαχρονικά προάσπιζε πάντα την ειρήνη, καταδίκαζε τις επεμβάσεις των ιμπεριαλιστών από όπου και αν προέρχονταν, συμβάδιζε με τους πολίτες όλων των χωρών που αγωνίζονταν για δημοκρατία, ελευθερία και κοινωνική δικαιοσύνη. Όπως καταδίκαζε τις επεμβάσεις των Αμερικάνων, καταδίκαζε των Σοβιετικών, των Κινέζων, των Τούρκων και κάθε εθνικότητας ιμπεριαλιστή. Ποτέ δεν έκανε διπλωματία και εκπτώσεις στις πανανθρώπινες αξίες της, γεγονός που στα μάτια ακόμη και των εχθρών της βρίσκεται σε περίοπτη ιδεολογική ηγεμονική θέση. Αυτή η θέαση είναι που θέλουν να τη χαμηλώσουν και να τη φέρουν στα μέτρα τους οι επιχειρηματολογούντες δηλαδή να επιχειρηματολογήσουμε πόσο λιγότερο κακός ή καλός είναι ο εκάστοτε ιμπεριαλιστής. Δεν θα τους κάνουμε τη χάρη και να καταντήσουμε γελοίοι σαν και αυτούς. Αυτοί όμως θα παραμένουν γελοίοι γιατί : Το 1991 χειροκροτάγανε επί 78 μέρες την «ανθρωπιστική» δράση του ΝΑΤΟ με 35.788 μαχητικές αποστολές εναντίον 200 γιουγκοσλαβικών πόλεων. Την διετία 2006-2007 χειροκροτάγανε τον «πόλεμο κατά της τρομοκρατίας» των ΗΠΑ ενάντια στο Ιράκ με δολοφονίες 1.446.063 άμαχων Ιρακινών. Το 2020 χειροκροτάγανε την «αντι-Ταλιμπάν» δράση των ΗΠΑ με ρίψεις 7.423 βομβών και άλλα πυρομαχικά στο Αφγανιστάν, αριθμός σχεδόν 8πλάσιος από το 2015. Είναι γελοίοι που χειροκροτάγανε και συνεχίζουν να χειροκροτούν τον κάθε δυτικό εισβολέα που αφήνει στα διάβα του φρίκη, πόνο, αίμα, νεκρούς, ανάπηρους και πρόσφυγες. Είναι γελοίοι που δήθεν κοκορεύονται ότι υπερασπίζονται τις ανθρώπινες αξίες στον πόλεμο της Ουκρανίας ενώ αποδεικνύονται μόνο βαποράκια και «καλοθελητές» της προπαγάνδας των Δυτικών.

*Ο Βαγγέλης Βανταράκης είναι ανένταχτος αριστερός πολίτης